ރާއްޖެއަކީ ޖަޒީރާވަންތަ، ނާޒުކު ތިމާވެއްޓެއް ލިބިފައިވާ ގައުމަކަށް ވުމާއެކު، މިއަދު ދުނިޔެއަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ މޫސުމީ ބަދަލުތަކާއި ގުދުރަތީ ކާރިސާތަކުގެ ނޭދެވޭ އަސަރު އެންމެ ބޮޑަށް ފޯރާ އެއް ގައުމަކީ ރާއްޖެއެވެ. މިފަދަ ނާޒުކު ހާލަތެއްގައި އޮތް ގައުމެއްގެ ހަކަތައިގެ ބޭނުންތައް ފުއްދުމަށްޓަކައި އަދިވެސް އަގުބޮޑު ތެލަށް ބަރޯސާވެފައި އޮތުމަކީ، އިގުތިސާދީ ގޮތުންނާއި ތިމާވެށީގެ ގޮތުން ދެމެހެއްޓެނިވި ކަމެއް ނޫނެވެ. މި ހަގީގަތް ދެނެގަނެ، ސަރުކާރުން އަންނަނީ ތެލަށް ބަރޯސާވާ މިންވަރު ކުޑަކޮށް، އިއާދަކުރަނިވި ހަކަތައިގެ ދާއިރާއިން އިންގިލާބީ ބަދަލުތަކެއް ގެނައުމަށް އަމާޒު ހިފަމުންނެވެ. އެގޮތުން ކުރިއަށް އޮތް އަހަރަށް ލަފާކޮށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅި ބަޖެޓަކީ ތިމާވެށީގެ މުހިންމު ތަޞައްވުރެއް އެކުލެވިގެންވާ އުންމީދީ ބަޖެޓެކެވެ.

ދައުލަތުގެ މާލީ ބަޔާން އިއްވަވަމުން މާލީ ކަންކަމާއި ސަރުކާރު ކުންފުނިތަކާ ބެހޭ ވަޒީރު ޙަސަން ޒަމީރު ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ތެލަށް ބަރޯސާވާ މިންވަރު ކުޑަކޮށް، އިއާދަކުރަނިވި ހަކަތައަށް ބަދަލުނުވެ ތިބުމަކީ ދެން ފަރުޖައްސާލެވެން އޮތް ކަމެއް ނޫނެވެ. ސަރުކާރުގެ މައިގަނޑު އަމާޒަކީ 2028 ވަނަ އަހަރުގެ ނިޔަލަށް ރާއްޖޭގައި އުފައްދާ ހަކަތައިގެ 33 އިންސައްތައަކީ އިއާދަކުރަނިވި ހަކަތައަށް ހެދުމެވެ. މި މުހިންމު ލަނޑުދަނޑި ހާސިލުކުރުމަށްޓަކައި އަންނަ އަހަރުގެ ބަޖެޓުގައި ވަނީ ޕްރައިވެޓް ސެކްޓަރުގެ ބައިވެރިވުމާއެކު ބޮޑު މަޝްރޫޢެއް ފެށުމަށް ކަނޑައަޅާފައެވެ.

މި އަމާޒަށް ވާސިލުވުމަށް އަންނަ އަހަރު ކުރިއަށްގެންދަން ނިންމާފައިވާ އެންމެ މުހިންމު ފިޔަވަޅަކީ "މޯލްޑިވްސް ސޯލާ ޑިވެލޮޕްމަންޓް އެންޑް އެނާޖީ ސްޓޯރޭޖް ސޮލިއުޝަންސް ޕްރޮޖެކްޓް" އެވެ. ޕަވާ ޕާޗޭސް އެގްރީމަންޓް (ޕީޕީއޭ) އުސޫލުން ޕްރައިވެޓް ސެކްޓަރު ހިމަނައިގެން ކުރިއަށްގެންދާ މި މަޝްރޫޢަކީ ޖުމުލަ 250 މެގަވޮޓުގެ އިއާދަކުރަނިވި ހަކަތަ އުފެއްދުމުގެ އިތުރުން، ހަކަތަ ރައްކާކުރުމުގެ ޒަމާނީ ނިޒާމުތައް (އެނާޖީ ސްޓޯރޭޖް) ގާއިމުކުރުމަށް ރޭވިފައިވާ ބިޔަ މަޝްރޫޢެކެވެ. މި މަޝްރޫޢުގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ ހަކަތައިގެ ވިއުގައަށް ޒަމާނީ، އިތުބާރު ހުރި ބަދަލެއް އަންނާނެއެވެ.

މި މަޝްރޫޢުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، އަހަރެއްގެ މައްޗަށް އެތެރެކުރާ ތެލުގެ ތެރެއިން 100 މިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ ލީޓަރު މަދުކުރެވޭނެ ކަމަށް އަންދާޒާކުރެވެއެވެ. މިއީ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ތެޔޮ ގަތުމަށާއި، ތެލުގެ ސަބްސިޑީއަށް ކުރަންޖެހޭ ބޮޑު ހޭދަ ކުޑަކުރެވިގެންދާނެ ކަމެކެވެ. މީގެއިތުރުން، ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތެލުގެ އަގަށް އަންނަ ލޮޅުންތަކާއި، ތިމާވެށީގެ ނުރައްކާތަކުން ރާއްޖޭގެ އިގުތިސާދަށް ކުރާ ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ކުޑަކޮށް، އިގުތިސާދީ ވިލުންވެރިކަން އިތުރުކުރުމަކީ މިފަދަ އިންވެސްޓްމަންޓްތަކުގެ މައިގަނޑު އެއް މަގުސަދެވެ.

ހަކަތައިގެ ދާއިރާގެ އިތުރުން، ގައުމީ ތަރައްގީއާއި ދެމެހެއްޓެނިވި މުސްތަގުބަލެއް ބިނާކުރުމަށްޓަކައި މޫސުމީ ބަދަލުތަކަށް ހޭނުމަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. އެގޮތުން، ރަށްރަށުގެ ތިމާވެށީގެ ދެމެހެއްޓެނިވިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި "ކްލައިމެޓް އެޑެޕްޓޭޝަން މޮޑެލް އައިލެންޑް ޕްރޮޖެކްޓް" ފަދަ މުހިންމު މަޝްރޫޢުތަކަށް އަންނަ އަހަރުގެ ބަޖެޓުގައި ވަނީ ޚާއްސަ އިސްކަމެއް ދީފައެވެ. އަދި ހަމައެއާއެކު، ތިމާވެށި ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ގައުމީ މަސައްކަތެއްގެ ގޮތުގައި މިހާރުވެސް ހިނގަމުންދާ 5 މިލިއަން ގަސް އިންދުމުގެ ޕްރޮގްރާމް އިތުރަށް ފުޅާކޮށް، ގައުމުގެ ފެހިކަން ދެމެހެއްޓުމަށް ބަޖެޓުގައި ވަނީ ހިމަނާފައެވެ.

އަންނަ އަހަރަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ މި ސިޔާސަތުތަކަކީ ހަމައެކަނި ތިމާވެށި ހިމާޔަތްކުރުމަށް އެޅޭ ފިޔަވަޅުތަކެއް ނޫނެވެ. މިއީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިގުތިސާދު ސިންދަފާތުކޮށް، ބޭރުގެ ނުފޫޒުތަކަށް ނުގުޑާނެ ފަދަ ވަރުގަދަ، ދެމެހެއްޓެނިވި ފެހި އިގުތިސާދެއް ބިނާކުރުމަށް އެޅޭ ވަރަށް މުހިންމު އަދި ބޭނުންތެރި ބިންގަލެކެވެ. އިއާދަކުރަނިވި ހަކަތައިގެ މި ބޮޑު މަޝްރޫޢާއެކު، ރާއްޖެ މިސްރާބު ޖަހާފައިވަނީ އަމިއްލަ ފައިމައްޗަށް ތެދުވެފައިވާ، ފާގަތި ފެހި މުސްތަގުބަލަކަށެވެ.