މިއަދުގެ ދުނިޔޭގައި އިންސާނުން ވޭތިކުރަމުންދަނީ ހާސްކަމާއި، ނަފުސާނީ ގޮތުން އެކި ގޮންޖެހުންތަކާއި ދިރިއުޅުމުގެ ދަތިތަކުން ފުރިފައިވާ ދުވަސްތަކަކަށްވާއިރު، މިފަދަ ހުރިހައި ތަކުލީފުތަކަކަށް އޮތް އެންމެ މަތިވެރި އަދި އެންމެ ފުރިހަމަ ފަރުވާއަކީ ގިނަގިނައިން މާތް ﷲ ހަނދުމަކުރުން ކަމަށް ހުކުރު ހުތުބާގައި ހަނދާންކޮށްދީފި އެވެ.

މިއަދުގެ ހުކުރު ހުތުބާ ހާއްސަކޮށްފައިވަނީ ގިނަގިނައިން ﷲ ހަނދުމަކުރުން މި މައުޟޫއަށެވެ.

އެގޮތުން ޛިކުރުކުރުމަކީ ހިތްތަކުގެ ދިރުން ކަމުގައިވާއިރު، އެއީ އެކަލާނގެ މަތިވެރި ޙަޟްރަތާ ކުއްތަންވުމަށް އޮތް އެންމެ ފަސޭހަ އަދި އެންމެ ކުރު މަގެވެ. މީގެ ސަބަބުން ނަފުސަށް ހަމަޖެހުމާއި އުފާވެރިކަން ލިބި، ދިރިއުޅުމުގެ ހާސްކަން ފިލައިގެންދާނެކަމަށް ހުތުބާގައި ފާހަގަކުރި އެވެ.

ހުތުބާގައި މާތް ﷲ ހަނދުމަކުރުން މައިގަނޑު ތިން ބަޔަކަށް ބެހިގެންވާކަން ފާހަގަކުރައްވާފައިވާއިރު، ފުރަތަމަ ބަޔަކީ ހިތުގެ އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު ހަނދުމަކުރުމެވެ. މިއީ މާތް ﷲގެ ކުޅަދުންވަންތަކަމާއި އުފެއްދުންތަކާމެދު ފިކުރުހިންގައި، ތިމާ ކުރާ ކަންކަން އެކަލާނގެ ބައްލަވައިވޮޑިގެންވާކަން ދަނެ ބިރުވެތިވުމާއި ވަކީލުކުރުމެވެ. ދެވަނަ ބަޔަކީ ދުލުން ޛިކުރުކުރުމެވެ. އެއީ ތަސްބީޙަ ކިޔުމާއި، ޤުރްއާން ކިޔެވުމާއި، ފާފަފުއްސެވުމަށް އެދުމާއި ރަސޫލާ zގެ މައްޗަށް ޞަލަވާތް ކިޔެވުމެވެ. ތިންވަނަ ބަޔަކީ ގުނަވަންތަކުން ޢަމަލީ ގޮތުން ހަނދުމަކުރުމެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ފަރުޟު ފަސް ނަމާދު ކުރުމާއި، ރޯދަ ހިފުމާއި، ޒަކާތް ދިނުމާއި، ޙައްޖާއި ޢުމްރާ ވުމުގެ އިތުރުން މައިންބަފައިންނަށް އޯގާތެރިވުމާއި މީސްތަކުންނަށް ހެޔޮ ފޯރުވުން ހިމެނޭކަން ހުތުބާގައި ފާހަގަކުރި އެވެ.

މާތް ﷲގެ މަތީން ހަނދުމަކުރުމަކީ ޝައިޠާނާގެ ވަސްވާސްތަކުން ދުރުކޮށްދީ، މާތް ﷲގެ ރުހިވޮޑިގަތުން ހޯދައިދޭ ކަމެކެވެ. އެއީ ހަށިގަނޑަށް ބާރު ލިބި، މޫނުމަތި އުޖާލާކޮށްދޭ އަދި މަރުވެފައިވާ ހިތްތަކަށް ދިރުން ގެނެސްދޭ ކަމެކެވެ. މާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވާ ބަސްފުޅެއްގެ މާނަގައިވާކަން ހުތުބާގައި ފާހަގަކުރި އެވެ.

"ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވަނީ "އެ މީހެއްގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ހަނދުމަކުރާ މީހާއާއި، އެކަލާނގެ ހަނދުމަނުކުރާ މީހާގެ މިސާލަކީ، ދިރިހުރި މީހަކާއި މަރުވެފައިވާ މީހެއްގެ މިސާލެވެ." އަދި ޤުދުސިއްޔަ ޙަދީޘެއްގައި ބަޔާންވެގެންވާ ގޮތުގައި، އަޅާ މާތް ﷲއާ ކުއްތަންވުމަށް ކުރާ ކޮންމެ ހެޔޮ ޢަމަލަކަށް އެކަލާނގެ ރަޙުމަތާއި ދަރުމަ ދެއްވުމުގައި މާ ބޮޑަށް އިސްވެވޮޑިގެންވެއެވެ." ހުތުބާގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެ އެވެ.

ދިރިއުޅުމުގެ ކޮންމެ ޙާލަތެއްގައި ވެސް ގިނަގިނައިން މާތް ﷲ ހަނދުމަކުރުން މަތީ ދެމިތިބުމަށް ތަކުރާރުކޮށް ހުތުބާގައި ހަނދާންކޮށްދިނެވެ. އަދި ޛިކުރުކުރުމަކީ ހަމައެކަނި މިސްކިތުގައި އިނދެގެން ކުރާ ކަމެއް ނޫންކަން ފާހަގަކުރައްވައި، ހިނގާފައި ދާއިރުގައާއި، ސަވާރީގައި ދަތުރުކުރާއިރުއާއި، އޮށޯވެ އޮންނައިރު އަދި މަސައްކަތުގެ މައިދާނުގައި ވެސް ޛިކުރު ކުރެވިދާނެ ކަމަށް ޚުޠުބާގައި ބަޔާންކޮށްފައި ވެއެވެ.

ޚުޠުބާގައި ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި ބާއްޖަވެރިކަމަށް އެދޭ މީހާގެ ދޫ އަބަދުވެސް އޮންނަންވާނީ ﷲއަށް ޛިކުރުކުރުން މަތީގަ އެވެ. މިގޮތުން، މާތް ނަބިއްޔާގެ ޙަދީޘް ބަސްފުޅެއް ފާހަގަކުރައްވަމުން، މާތް ﷲ ހަނދުމަކުރުމުން ތިބާގެ ދޫ އަބަދުވެސް ތެތްކަންމަތީ ބޭއްވުމަށް އިރުޝާދު ދެއްވާފައިވާކަން ހަނދާންކޮށްދިނެވެ. އަދި ޙަޤީޤީ ޛިކުރަކީ ހަމައެކަނި ދުލުން ކިޔާލާ ކަލިމަތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، ދުލުން ކިޔާ ކަލިމަތަކާއެކު ހިތް ހާޒިރުކުރުމާއި، ﷲ ނަހީކުރެއްވި ފާފައަކާ ދިމާއަށް ދެވޭ ހިނދު އެކަލާނގެ ހަނދުމަކޮށް އެ ފާފައަކާ ދުރުހެލިވުން ކަމަށް ޚުޠުބާގައި ނަސޭހަތްތެރިވި އެވެ.

ހެނދުނާއި ހަވީރުގެ ދުޢާތަކަށް ވަގުތު ހުސްކުރުމަށާއި، ނަމާދުގެ ފަހުގައި ކުރާ ޛިކުރުތަކަށް ފަރުވާތެރިވުމަށް ޚުޠުބާގައި ވަނީ ނަސޭހަތްތެރިވެފަ އެވެ. މިފަދައިން ކަންތައް ކުރުމުން މާތް ﷲ ދިރިއުޅުމުގައި ބަރަކާތް ލައްވައި، ހިތްތަކަށް ފިނިކަމާއި އަމާންކަން ދެއްވާނެ ކަމަށް ބަޔާންކުރިއެވެ. މީގެއިތުރުން، މާތް ﷲއަށް ތަޤުވާވެރިވެ، ސީދާވެގެންވާ ބަހުން ވާހަކަދެއްކުމަށާއި، ރަސޫލާގެ މައްޗަށް ގިނަގިނައިން ޞަލަވާތާއި ސަލާމް ލެއްވުމަށް އެދި ދުޢާކުރުމަށް ވެސް ހަނދާންކޮށްދީފައިވެ އެވެ.

ޚުޠުބާ ނިންމާލާފައިވަނީ ރޯގާތަކާއި ބަލިމަޑުކަމުން ރައްކާތެރިކަން ދެއްވުމަށާއި، ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިކަމާއި ދަނޑުވެރިކަން ފަދަ އިޤްތިޞާދީ ދާއިރާތަކުގައި ބަރަކާތް ލައްވައި، ތިޔާގިކަމާއި ފާގަތިކަން މިންވަރުކޮށްދެއްވުން އެދި ކުރެވުނު ދުޢާއިންނެވެ.