ދިވެހިރާއްޖޭގެ މުއްސަނދި ތާރީޚާއި ސަގާފަތަށް ބަލާއިރު، ކާބަފައިންގެ ޒަމާނުއްސުރެ ކުރަމުން އައި އެންމެ އަގުހުރި އެއް މަސައްކަތަކީ ރޯނުވެށުމެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ރާއްޖޭގެ ރަށްރަށުގެ ކަނބަލުން ކުރަމުން އައި މި ބުރަ އަދި ފަންނީ މަސައްކަތަކީ އޭރު ދިވެހި އިޤްތިޞާދާއި ދިރިއުޅުމުގެ މައިނާރެވެ. ނަމަވެސް، ޒަމާނަށް އައި ބަދަލުތަކާއެކު، މިއަދު މި ސިނާޢަތް ވަނީ ނެތިދިއުމުގެ ބިރުވެރި މަގުމަތީގައެވެ. ރޯނުވަށާ މީހުންނަށް މިއަދު އެކަށީގެންވާ މާކެޓެއް ނުލިބުމަކީ މި ފަންނުވެރި މަސައްކަތްތެރިންގެ އެންމެ ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމެވެ.

ދިވެހި ރޯނަށް އޮތް މާކެޓާއި ޑިމާންޑް ގެއްލެން ދިމާވި އެންމެ މައިގަނޑު އެއް ސަބަބަކީ، އަގުހެޔޮކޮށް ރާއްޖޭން ބޭރުން ތަފާތު ވައްތަރުގެ ރޯނާއި ވާ އެތެރެކޮށް ވިއްކަން ފެށުމެވެ. މިގޮތުން ބޭރުން ގެންނަ ޕްލާސްޓިކް، ނައިލޯން އަދި ކޮކޯނަޓް ކޮޔަރ (ކާށިނަރު) ރޯނަކީ މެޝިނުން އުފައްދައިގެން ގެންނަ އެއްޗެހި ކަމަށްވާތީ، އެތަކެތި ލިބެނީ ނިސްބަތުން ވަރަށް އަގުހެޔޮކޮށެވެ. މީގެ ސަބަބުން، ހަށިގަނޑުން ދަލާއި ލޭ އޮހޮރުވައިގެން، ބޮނބި ފާކޮށް ތަޅައިގެން ދިވެހިން އަތުން ވަށާ މޮޅު އަދި ވަރުގަދަ ރޯނު ގަންނާނެ ބަޔަކު ނެތި، ދިވެހި އުފެއްދުންތަކުގެ އަގު ވަނީ ވެއްޓިފައެވެ.

ރޯނުގެ ވިޔަފާރިއަށް އައި މި ބޮޑު ހީނަރުކަމުގެ ހިތި އިޙްސާސް އެންމެ ބޮޑަށް ކުރެވެމުންދާ އެއް ރަށަކީ ހދ. ކުޅުދުއްފުއްޓެވެ. ކުޅުދުއްފުއްޓަކީ ޒަމާނުއްސުރެ ރޯނުވެށުމުގެ މަސައްކަތަށް މުޅި ރާއްޖޭގައިވެސް ނަންމަޝްހޫރު ރަށެކެވެ. މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ކުޅުދުއްފުށިން ވާހަކަދެއްކި ދުވަސްވީ މަސައްކަތްތެރިއަކު ބުނި ގޮތުގައި، ކުރީ ޒަމާނުގައި ރޯނުބޮނޑިއެއް ވެށޭހާ އަވަހަށް ވިކިގެންދެއެވެ. އެ ރަށަށް އަންނަ ބޯޓުފަހަރާއި ވިޔަފާރިވެރިން ރޯނު ގަތުމަށް ދުރާލައި އޯޑަރު ދީފައި ހުންނަ ދުވަސްވަރެއްވެސް ދިޔައެވެ. ނަމަވެސް، މިއަދުގެ ހާލަތު މުޅިން ތަފާތެވެ. އޭނާ ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި، މިހާރު ދިވެހިން ވަށާ ރޯނަށް އެއްވެސް ވަރަކަށް ޑިމާންޑެއް ނެތެވެ. ކިތަންމެ ބުރަ މަސައްކަތެއް ކޮށްގެން ރޯނު ވެށި ނަމަވެސް، އެ ވިއްކޭނެ ގޮތެއް ނެތި، ގޭގޭގެ ކަނަކޮޅުތަކުގައި ބޮނޑިތައް ފުނިޖެހިފައި ހުންނަން ޖެހުމަކީ މިއަދުގެ ހަޤީޤަތެވެ.

މި މައްސަލައަށް ހައްލެއް ނުލިބިއްޖެނަމަ، ދިވެހިންގެ އަމިއްލަވަންތަކަމާ ގުޅިފައިވާ މި އަގުހުރި ސަގާފީ މަސައްކަތް މުޅިން ނެތިގެން ހިނގައިދާނެއެވެ. ވުމާއެކު، ދިވެހި އުފެއްދުންތަކަށް ޚާއްޞަ އިސްކަމެއް ދިނުމާއި، ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގައި ދިވެހި ރޯނު ބޭނުންކުރުން އިތުރުކުރުމަށް ބާރުއެޅުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ހަމައެއާއެކު، ރާއްޖެއިން ބޭރުން ގެންނަ މިފަދަ ތަކެއްޗަށް ޓެކްސް ބޮޑުކޮށްގެން ނަމަވެސް، ދިވެހި މަސައްކަތްތެރިންގެ އުފެއްދުންތަކަށް ރަނގަޅު މާކެޓެއް ހޯދައިދިނުމަކީ ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ކުރަންޖެހިފައިވާ ކަމެކެވެ.