ޒަމާނީ ޓެކްނޮލޮޖީގެ ކުރިއެރުމާއެކު ދިރިއުޅުމުގެ އެތައް ކަމަކަށް ލުއިފަސޭހަކަން ލިބިގެން ގޮސްފައި ވީނަމަވެސް، މި ވަސީލަތްތަކުގެ ނާޖާއިޒު ފައިދާ ނަގައިގެން މަކަރާއި ހީލަތް ހަދާ މީހުންގެ ނުރައްކާ މިވަނީ އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެފައެވެ. ވަކިން ހާއްސަކޮށް، ވަން-ޓައިމް ޕާސްވޯޑް (އޯޓީޕީ) ހޯދައިގެން، ސިމް ކާޑު އީ-ސިމްއަށް ބަދަލުކޮށް، ބޭންކު އެކައުންޓްތަކާއި ސޯޝަލް މީޑިއާ އެކައުންޓްތައް ހައިޖެކްކޮށްގެން ހިންގާ ސްކޭމްތައް ރާއްޖޭގައި މިހާރު ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ. މިފަދަ ނުރައްކާތެރި މަކަރާއި ހީލަތުގެ އަމަލުތަކަށް ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދިނުމަށް ދިވެހި ފުލުހުންގެ ޚިދުމަތުން މިހާރު ވަނީ އާންމުންނަށް އިލްތިމާސްކޮށްފައެވެ.

ފުލުހުންގެ ތަފާސްހިސާބުތަކާއި މައުލޫމާތުތަކުން ހާމަވާ ގޮތުގައި، ފާއިތުވި މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި މިފަދަ ކުށްތައް ހިންގާ ފަރާތްތަކުން ވަނީ އެކި އުކުޅުތައް ބޭނުންކޮށްގެން މީހުންގެ ޒާތީ މައުލޫމާތާއި އޯޓީޕީ އަދި ވެރިފިކޭޝަން ލިންކުތައް ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ކޮށްފައެވެ. މީގެ ތެރެއިން އެންމެ އާންމު އެއް އުކުޅަކީ، ޝިކާރައަކަށްވާ މީހާއަށް ގުޅައި، އޭނާ މިހާރު ބޭނުންކުރާ ނަންބަރަކީ މީގެ ކުރިން ގުޅި މީހާ ބޭނުންކުރި ނަންބަރެއް ކަމަށް ބުނެ އޮޅުވާލުމެވެ. އަދި ދާދި ފަހުން ރާއްޖެއިން ބޭރުން އައިސް އުޅޭ ކަމަށާއި، ކުރީގެ އީމެއިލް ނުވަތަ ސޯޝަލް މީޑިއާ އެކައުންޓް އަލުން ހޯދަން (ރިކަވަރ ކުރަން) އެ ނަންބަރަށް ކޯޑެއް ފޮނުވާފައިވާނެ ކަމަށް ބުނެ، ކުއްލި ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ދައްކައިގެން އޯޓީޕީ ހޯދަން މަސައްކަތް ކުރެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ރޭވުންތެރިކަމާއެކު ރައްޔިތުންގެ މުދަލާއި ފައިސާއަށް އަރައިގަތުމަށް ޖަހާ ދަންތުރައެކެވެ.

އޯޓީޕީއެއް ނުވަތަ ވެރިފިކޭޝަން ލިންކެއް އެހެން ފަރާތަކާ ހިއްސާކުރުމަކީ ހަމައެކަނި ސޯޝަލް މީޑިއާ އެކައުންޓެއް ގެއްލުމަށްވުރެ މާ ބޮޑު ނުރައްކަލެކެވެ. މަކަރުވެރިން އަތުލައިގަންނަ މި މައުލޫމާތު ބޭނުންކޮށްގެން، ޝިކާރައަކަށްވާ މީހާގެ މޮބައިލް ނަންބަރު އެ މީހުންގެ އަމިއްލަ ފޯނަށް އީ-ސިމް (eSIM) މެދުވެރިކޮށް ބަދަލުކޮށްލައެވެ. މިގޮތަށް ބަދަލުވުމާއެކު، އަސްލު ވެރިފަރާތުގެ ފޯނު ލައިން ކެނޑި، އެ ނަންބަރަށް އަންނަ ހުރިހާ ފޯނު ކޯލްތަކާއި، ބޭންކިންގ އެސްއެމްއެސް އެލާޓްތައް ކުށްވެރިންގެ އަތްދަށަށް ދެއެވެ. އެއަށްފަހު، ހުއްދަނެތި އެ މީހާގެ ނަމުގައި ޑިޖިޓަލް ވޮލެޓްތައް ހަދައި، ބޭންކް އެކައުންޓްތަކަށް ވަދެ ފައިސާ ޓްރާންސްފަރކޮށް، އިއާދަނުކުރެވޭ ވަރުގެ ބޮޑެތި މާލީ ގެއްލުންތައް ދަނީ ކުރިމަތިކުރުވަމުންނެވެ.

މިފަދަ ނުރައްކާތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށްޓަކައި، ކޮންމެ ފަރުދަކުވެސް ޒާތީ މައުލޫމާތު ރައްކާތެރިކުރުމަށް ހާއްސަ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަންޖެހެއެވެ. ފުލުހުން އިރުޝާދު ދެއްވާފައިވާ ގޮތުގައި، ކޮންމެ ހާލަތެއްގައިވެސް އޯޓީޕީ، ޕިން ނަންބަރު ނުވަތަ ވެރިފިކޭޝަން ލިންކެއް އެއްވެސް ފަރާތަކާ ހިއްސާކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. ގުޅި ފަރާތަކީ ކުރިން އެ ނަންބަރު ބޭނުންކުރި މީހާ ކަމަށް ބުންޏަސް، ރައްޓެއްސެއް ކަމަށް ބުންޏަސް، އަދި ބޭންކަކުން ނުވަތަ ޓެލެކޮމް ކުންފުންޏަކުން ކަމަށް ބުނެ ގުޅިޔަސް މިފަދަ މައުލޫމާތު ހިއްސާކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. ސަބަބަކީ އެކައުންޓެއް ރިކަވަރ ކުރުމުގެ އެއްވެސް ރަސްމީ މަރުހަލާއެއްގައި، ކުރީގެ ނަންބަރު މިހާރު ގެންގުޅޭ މީހަކަށް ގުޅަން ނުޖެހޭނެތީއެވެ. އަދި އެއްވެސް ސަބަބަކާ ނުލައި ކުއްލިއަކަށް ފޯނުގެ ފިޒިކަލް ސިމް ކާޑުން ސިގްނަލް ގެއްލިއްޖެނަމަ، އެއީ ހުއްދައަކާ ނުލައި އީ-ސިމް ބަދަލުކުރުމުގެ ނިޝާނަކަށް ވެދާނެތީ، ވަގުތުން ސާވިސް ޕްރޮވައިޑަރަށް ގުޅައި އެކަން ޔަގީންކުރަން ޖެހެއެވެ.

މި ބާވަތުގެ ކުށްތައް ރާއްޖޭގައި އޮތް މިންވަރު ހާމަވަނީ ފުލުހުން ހާމަކޮށްފައިވާ ހިސާބުތަކުންނެވެ. އެގޮތުން ވޭތުވެދިޔަ އެންމެ ހަފުތާއެއްގެ ތެރޭގައިވެސް ސްކޭމްގެ 38 މައްސަލަ ފުލުހުންނަށް ރިޕޯޓުކޮށްފައިވެއެވެ. މި މައްސަލަތަކުގައި އާންމުންގެ އަތުން 356,163.40 ރުފިޔާ ގެއްލިފައިވާއިރު، ފުލުހުންނާއި ކަމާ ގުޅޭ މުއައްސަސާތަކާއި ބޭންކުތައް ގުޅިގެން ކުރި މަސައްކަތުން، ގެއްލުނު ފައިސާގެ ތެރެއިން 245,389.64 ރުފިޔާ ވަނީ އަނބުރާ ހޯދައިދެވިފައެވެ. މިއީ މި މައްސަލައިގެ ސީރިއަސްކަން އަންގައިދޭ ވަރުގަދަ ހެއްކެކެވެ.

ޝައްކުކުރެވޭ ފަދަ ފޯނު ކޯލެއް ނުވަތަ މެސެޖެއް ލިބިއްޖެނަމަ، ނުވަތަ އެކައުންޓަކަށް ބަޔަކު ވަދެފައިވާކަމަށް ހީވާނަމަ، އެންމެ ހިނދުކޮޅެއްވެސް ލަސްނުކޮށް ނޭޝަނަލް އިމަޖެންސީ ސެންޓަރުގެ ނަންބަރު 911 އަށް ގުޅައި ރިޕޯޓުކުރަންވާނެއެވެ. އަދި ބޭންކަށް ގުޅައިގެން އެކައުންޓްތައް ވަގުތުން ފްރީޒްކުރުމަށާއި، ސޯޝަލް މީޑިއާ އެކައުންޓްތައް ރިކަވަރ ކުރުމަށް ފުލުހުންގެ ސައިބަރ ކްރައިމް ސެންޓަރުގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ.

ޑިޖިޓަލް ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކުރުމުގައި ފަރުވާތެރިވެ، ހޭލުންތެރިވުމަކީ މިފަދަ ސްކޭމްތަކުން ސަލާމަތްވުމަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު އައްޑަނައެވެ. އިންޓަރނެޓް މެދުވެރިކޮށް ހިންގާ މިފަދަ މާލީ މަކަރާއި ހީލަތްތައް ހުއްޓުވުމަށް ފުލުހުން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކަށް އެއްބާރުލުންދީ، ކޮންމެ ފަރުދަކުވެސް ތިމާގެ ޒާތީ މައުލޫމާތާއި ފޯނަށް އަންނަ އޯޓީޕީ ކޯޑުތަކަށް ރައްކާތެރިވުމަކީ މުޅި މުޖުތަމައު މިފަދަ ގެއްލުންތަކުން ސަލާމަތްކުރުމަށް އެޅޭނެ އެންމެ މުހިންމު ފިޔަވަޅެވެ.