އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގެ ދިފާޢީ ނިޒާމު ބަލިކަށިކޮށްލާ ނުރައްކާތެރި ވައިރަހެއް ކަމުގައިވާ ހިއުމަން އިމިއުނޯޑެފިޝަންސީ ވައިރަސް (އެޗް.އައި.ވީ) އަކީ މުޅި ދުނިޔޭގައިވެސް ސިއްޙީ ގޮތުން ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިކުރުވާފައިވާ ބައްޔެކެވެ. މި ބައްޔަށް އެކަށީގެންވާ ފަރުވާ ނުހޯދައި ގިނަދުވަސް ވެއްޖެނަމަ، ބަލި އެއިޑްސް (އެކުއަޔަރޑް އިމިއުނޯ ޑެފިޝެންސީ ސިންޑްރޯމް) އަށް ބަދަލުވެގެންދެއެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގައި މީގެ ކުރިން މި ބަލި ފެންނަ މިންވަރު ނިސްބަތުން މަދު ނަމަވެސް، ފަހަކަށް އައިސް ރާއްޖެއިން މި ބަލި ޖެހޭ މީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވަމުން ދިއުމަކީ ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ ކަމެކެވެ.

ރާއްޖެއިން އެޗް.އައި.ވީގެ ފުރަތަމަ ކޭސް 1991 ވަނަ އަހަރު ފެނުނު ފަހުން، އަހަރަކު އެވްރެޖުކޮށް ރިޕޯޓްކުރެވެމުން އައީ 3 އާއި 6 އާ ދެމެދުގެ އަދަދެކެވެ. ނަމަވެސް، މި އަހަރުގެ މިހާތަނަށް ރާއްޖެއިން އަލަށް 22 މީހަކަށް އެޗް.އައި.ވީ ޖެހިފައިވާކަމަށް ރަސްމީ ހިސާބުތަކުން ދައްކައެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ތާރީޚުގައިވެސް އަހަރެއްގެ ތެރޭގައި ރެކޯޑު އަދަދަކަށް އެޗް.އައި.ވީ ޕޮޒިޓިވްވި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. ރައީސް އޮފީހުގައި ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި ހެލްތު މިނިސްޓަރު ޤީލާ ޢަލީ ވިދާޅުވީ، ރާއްޖެއިން މި ބަލި ފެންނަ މިންވަރު އިތުރުވި ނަމަވެސް، ދުނިޔޭގެ ނިސްބަތުން ބަލާއިރު ރާއްޖެ އަދިވެސް ބެލެވެނީ މި ބަލި ފެތުރޭ މިންވަރު ދަށް (ލޯ ޕްރިވެލެންޓް) ޤައުމެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެގޮތުން އާބާދީގެ ނިސްބަތުން އެޗް.އައި.ވީ ފެންނަނީ 0.01 ޕަސެންޓުގައެވެ.

މިނިސްޓަރު ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ރާއްޖެއިން މި އަހަރު ފެނުނު ކޭސްތަކުގައި ގިނަ މީހުންނަށް ބަލި އަރާފައިވަނީ ރައްކާތެރިކަމެއް ނެތި ހިންގާފައިވާ ޖިންސީ ގުޅުންތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. މި ބައްޔަކީ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ބަލިޖެހިފައިވާ މީހެއްގެ ލެޔާއި ދަރިމައިވާ ނިޒާމުގެ ދިޔަ މެދުވެރިކޮށް، ނުރައްކާތެރި ޖިންސީ ގުޅުމުގެ އިތުރުން، އެކަކު ބޭނުންކޮށްފައިވާ އިންޖެކްޝަން ކަށި އެހެން މީހުން ބޭނުންކުރުމުންނާއި، ލޭ އެޅުމުގެ ތެރެއިންނާއި، އަދި ބަލިޖެހިފައިވާ މައިމީހާގެ ފަރާތުން ދަރިފުޅަށް ފެތުރޭ ބައްޔެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އާންމު އިޖުތިމާޢީ މުޢާމަލާތްތަކާއި، އެކުގައި ކައިބޮއި ހެދުމުން ނުވަތަ މަދިރި ފަދަ ތަކެތި ދަތްއެޅުމަކުން މި ބައްޔެއް ނުފެތުރެއެވެ.

އެޗް.އައި.ވީ ޖެހުމަށްފަހު ފުރަތަމަކޮޅު ހުންއައުމާއި، ގުޅިނެގުމާއި، ހަމުގައި ބިހިނެގުން ފަދަ އާދައިގެ ރޯގާއެއްގެ އަލާމާތްތައް ފެނިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް، އޭގެ ފަހުން ގިނަ އަހަރުތަކެއް ވަންދެން އެއްވެސް އަލާމާތެއް ނުފެނި މި ވައިރަސް ހަށިގަނޑުގައި ހުރުމަށްފަހު، އެކަށީގެންވާ ފަރުވާ ނުކޮށްފިނަމަ ދިފާޢީ ނިޒާމު މުޅިން ހަލާކުވެ، ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ ފަދަ ބަލިތައް ޖެހުމަށް މަގުފަހިވެއެވެ.

މި ބަލީގެ ނުރައްކާ އޮތް ފަރާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ލޭ އަޅާ މީހުންނާއި މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތައް ހިމެނޭތީ، ސަރުކާރުން ދަނީ ލޭ އެޅުމުގެ ކުރިން ހަދަންޖެހޭ ސްކްރީނިންގ ޓެސްޓުތައް ހަދައި ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އަޅަމުންނެވެ. އަދި ބައްޔަށް ޕޮޒިޓިވްވާ ފަރާތްތަކަށް ބޭނުންވާ ބޭސްފަރުވާ އާއި ނަފްސާނީ އަދި އިޖުތިމާޢީ އެހީތެރިކަމާއި ކައުންސެލިންގ ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ އިތުރުން، މުޖުތަމަޢު މި ބައްޔަށް ހޭލުންތެރިކުރުވުމުގެ މަސައްކަތްތައް ދަނީ ކުރެވެމުންނެވެ.

އެޗް.އައި.ވީ އަކީ އޭގެ ސަބަބުން މުޅި މުޖުތަމަޢުގެ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ބޮޑު އަސަރެއް ކުރާ ނުރައްކާތެރި ބައްޔެކެވެ. އިސްލާމީ ރިވެތި އުޞޫލުތަކުގައި ހިފަހައްޓައި، ޒިނޭއާއި ނުރައްކާތެރި ޖިންސީ ގުޅުންތަކުން ދުރުހެލިވުމަކީ މިފަދަ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް އޮތް އެންމެ ވަރުގަދަ އައްޑަނައެވެ. އަދި ހަމައެއާއެކު، ބަލި ޖެހިފައިވާ ފަރާތްތަކާމެދު ތަފާތުކުރުމެއް ނެތި، އެ ފަރާތްތަކަށް ބޭނުންވާ ފަރުވާއާއި އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދީ، މުޅި މުޖުތަމަޢު އެކަތިގަނޑަކަށް ވެގެން މަސައްކަތްކުރުމަކީ މި ބަލި ފެތުރުން ހުއްޓުވުމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ.