ކާށިދޫގެ ފެހިކަން: ގުދުރަތީ މުއްސަނދިކަމާއި ކަންޒުކަހަނބުގެ މާހައުލު

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޗާޓަށް ބަލާލާއިރު، މާލެ އަތޮޅުގެ އެންމެ އުތުރަށް އެކަހެރިކޮށް އޮންނަ ކާށިދޫއަކީ އޭގެ ޖިއޮގްރަފީ އުފެދުމާއި ގުދުރަތީ މުއްސަނދިކަމުގެ ސަބަބުން ހާއްސަ ރަށެކެވެ. ވަކި އަތޮޅެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭ މިރަށަކީ ފެހިކަން ގަދަ، އާރޯ ސަރަހައްދުތަކެއް ލިބިފައިވާ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތިމާވެށީގެ މުހިންމު ބަހާއެކެވެ.

ގުދުރަތީ މުއްސަނދިކަމާއި ފެހިކަން

ކާށިދޫގެ އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް ސިފައަކީ ރަށުގެ ވަށައިގެންވާ ފެހިކަމެވެ. މުޅި ރަށުގެ ވައު ސަރަހައްދުގައި ނެތީ ކޮން ކަހަލަ ގަހެއް، މަލެއް ނުވަތަ މޭވާއެއް ހެއްޔެވެ؟ ކުއްޅަވަކާއި، ކަނޑޫފަލާއި، ތަފާތު ވައްތަރުގެ މޭވާ ގަސްތަކުން މުޅި ރަށް އޮންނަނީ ފުރިފައެވެ. އަވަށުތެރޭގެ ގޭގޭގެ ގޯތިތެރެއިންވެސް ފެންނަނީ ދަނޑުވެރިކަމުގެ ފެހިކަމެވެ. މިއީ ރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް ލިބިފައިވާ އިލާހީ ނިއުމަތެކެވެ.

ކާށިދޫ މަތިން ނަގާފައިވާ ފޮޓޯއެއް --- ފޮޓޯ: އަޙުމަދު ރީހާން/ ގާފު

ހިމާޔަތް ކުރެވިފައިވާ ޗަސްބިންތައް

ކާށިދޫގެ ޖަންގަލީ ސަރަހައްދަކީ 22 މެއި 2003 އިން ފެށިގެން ގާނޫނީ ގޮތުން ހިމާޔަތްކުރެވިފައިވާ ސަރަހައްދެކެވެ. މި ސަރަހައްދު މައިގަނޑު ތިން ބަޔަކަށް ބެހިގެންވެއެވެ. އެއީ ކަނޑޫ ފާ، ކުއްޅަވައް ފާ، އަދި ކަށިކެޔޮ ގަސްތަކާއި ރުއްތައް ހިމެނޭ ވައު ސަރަހައްދެވެ. މި ތަފާތު މާހައުލުތަކަކީ ރަށުގެ ދިރުންތަކަށް ލިބިފައިވާ ވަރަށް ބޮޑު ރައްކާތެރިކަމެކެވެ.

ކާށިދޫ މަތިން ނަގާފައިވާ ފޮޓޯއެއް --- ފޮޓޯ: އަޙުމަދު ރީހާން/ ގާފު

ކަންޒުކަހަނބުގެ މާހައުލު

ރާއްޖޭގައި ކަންޒުކަހަނބު ފެންނަ މަދު ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނަ އަދަދަކަށް ކަންޒުކަހަނބު އުޅޭކަމަށް ރެކޯޑްކޮށްފައިވަނީ ކާށިދޫގައެވެ. މި ސަރަހައްދުގައި ހެދޭ ކުއްޅަވައް، ބޯކޭލް، އަދި ކަށިކޭލަކީ ކަންޒުކަހަނބުގެ މައިގަނޑު ކާނާއެވެ. އެހެންކަމުން، މި ރަށުގެ ފާތަކާއި ޗަސްބިންތަކަކީ ކަންޒުކަހަނބު ދިރިހުރުމަށް ބޭނުންވާ އެންމެ މުހިންމު ވަސީލަތްތައް ފޯރުކޮށްދޭ ތިމާވެށީގެ ހާއްސަ މާހައުލެކެވެ.

ކާށިދޫއަކީ ގުދުރަތީ ރީތިކަމާއި ދިރުންތަކުން ފުރިގެންވާ، ރާއްޖޭގެ ތިމާވެށީގެ ގޮތުން ނުހަނު އަގުހުރި ރަށެކެވެ. ރަށުގެ ފެހިކަމާއި، ޗަސްބިންތަކާއި، އަދި ހާއްސަކޮށް ހިމާޔަތްކުރެވިފައިވާ ކަންޒުކަހަނބުގެ އާބާދީއަކީ އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށްޓަކައި ރައްކާތެރިކުރަންޖެހޭ ގައުމީ ތަރިކައެކެވެ.

ދަނޑުވެރިކަމަާއި ރަށްވެހިކަން

ކާށިދޫއަކީ މުޅި ރާއްޖެއަށް މަޝްހޫރުވެފައިވާ ދަނޑުވެރި ރަށެކެވެ. ރަށުގެ ބިމުގެ ބޮޑުބައެއް ބޭނުންކުރެވެނީ ދަނޑުވެރިކަމަށެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ކަރާ، މިރުސް، ބަރަބޯ އަދި ތަރުކާރީގެ އެކި ބާވަތްތައް މި ރަށުގައި ވަރަށް ގިނައިން ހައްދައެވެ. ރޯދަމަހާ ދިމާކޮށް މާލޭގެ ބާޒާރަށް އެންމެ ގިނައިން ކަރާ ފޮނުވާ އެއް ރަށަކީ ކާށިދޫއެވެ. މި މަސައްކަތަކީ ރަށުގެ އިޤްތިޞާދުގެ މައިބަދައެވެ.

ކާށިދޫ މަތިން ނަގާފައިވާ ފޮޓޯއެއް --- ފޮޓޯ: އަޙުމަދު ރީހާން/ ގާފު

ކާށިދޫ އޮންނަނީ ކާށިދޫ ކަނޑުގެ މެދުގައެވެ. މިއީ އުތުރުގެ އަތޮޅުތަކާއި މެދު ރާއްޖެތެރެ ގުޅުވައިދޭ މުހިންމު ސަރަޙައްދެކެވެ. ރަށުގެ ވަށައިގެން އޮންނަ ފަރުގެ ސަބަބުން ރަށަށް ރައްކާތެރިކަން ލިބިފައިވާއިރު، ރަށުގެ ބިންގަނޑަކީ ގަސްގަހާގެހި ހެދުމަށް ވަރަށް މުަނާސަބު ފަސްގަނޑެކެވެ. މި ރަށަކީ އިދާރީގޮތުން ކާށިދޫ އަތޮޅުގެ ގޮތުގައި ބެލެވުނު ކަމުގައިވިޔަސް، މިހާރު ހިމެނެނީ ކާފު އަތޮޅުގެ ދާއިރާގައެވެ.

ކާށިދޫގެ ރައްޔިތުންނަކީ މަސައްކަތްތެރި، އެކުވެރި ބައެކެވެ. ދަނޑުވެރިކަމުގެ އިތުރުން މަސްވެރިކަމަކީވެސް ރަށުގެ ބައެއް މީހުން ކުރާ މަސައްކަތެކެވެ. ރަށުގައި ތަޢުލީމީ އަދި ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތައް ޤާއިމުވެފައިވާއިރު، ޒުވާނުންނަކީ ކުޅިވަރަށް ލޯބިކުރާ ބައެކެވެ. ރަށުގެ އާބާދީ އިތުރުވަމުންދާއިރު، ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާވެސް މިހާރު ދަނީ ރަށުގައި ފުޅާވަމުންނެވެ.