ކާށިދޫގެ ފޯކުލޯރު: އަރާމަގު ދޮންކަމަނައާއި ތާރީޚީ ހަގީގަތްތައް

ކ ކާށިދޫއިން، ޒިދާން މުޙައްމަދު، ގާފު:

މާލެ އަތޮޅު ކާށިދޫއަކީ ވަށައިގެން މާކަނޑުގެ ބިޔަ ރާޅުތައް ބިންދަމުންދާ، ގުދުރަތީ ގޮތުން މުއްސަނދި ގާމަތީ ރަށެކެވެ. މި ރަށުގެ ޖަޒީރާވަންތަ ވެށީގެ ޗާލުކަމުގެ އިތުރުން، ކާށިދޫއަކީ ދިވެހި ފޯކުލޯރުތަކާއި ތާރީޚީ ވާހަކަތަކުގެ ބޮޑު ޚަޒާނާއެކެވެ. ދޮންމޮހޮނާއި މިޔަރުގެ ވާހަކައާއި، އަރާމަގު ދޮންކަމަނަގެ ވާހަކައަކީ މިއަދުވެސް ދިވެހީންގެ މެދުގައި މަޝްހޫރު، މި ރަށާ ގުޅިފައިވާ ތާރީޚީ ހާދިސާތަކެކެވެ.

އަރާމަގު ދޮންކަމަނައާއި ދޮން އަޙުމަދުގެ ލޯބީގެ ދާސްތާ

ކާށިދޫގެ ގަސްބޯ ޖަންގަލީގެ ތެރެއިން ފެށިގެން އައި މި ވާހަކައަކީ ރަށުގެ ރައިވެރިއެއް ކަމަށްވާ ދޮން އަޙުމަދަށް ދޮންކަމަނަ ދިމާވުމުން ފެށުނު ވާހަކައެކެވެ. މި ދެމީހުން ރަށުގެ އާންމު އާބާދީއާ އެކަހެރިކޮށް، ވަލުތެރޭގައި އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމެއް ބިނާކުރިއެވެ. މި ޒަވާޖީ ގުޅުމުގައި ނުވަ އަހަރު ހޭދަކޮށް، ދަރިން ލިބިފައިވާކަމަށް ތާރީޚީ ރިވާޔަތްތަކުން އެނގެއެވެ. ދޮންކަމަނައަކީ އާދަޔާ ހިލާފު ބާރުތަކެއް ލިބިގެންވާ، ކާނާއާއި އަންނައުނު ފަސޭހަކަމާއެކު ހޯދާ މީހެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރެވިފައިވެއެވެ.

ކ. ކާށިދޫ - މިއީ ޖަންގަލީ ސަރަހައްދު ބޮޑު، ފެހިކަން ގަދަ ރަށެއް--- ފޮޓޯ: ޒިދާން މުޙައްމަދު

ޖިންނިއެއްތަ ނުވަތަ އިންސާނެއްތަ؟

މި ވާހަކައިގައި އެންމެ ބޮޑު ބަހުސެއް އުފެދިފައިވަނީ ދޮންކަމަނަގެ އަސްލާ މެދުގައެވެ. ވާހަކައިގެ މަޝްހޫރު ގޮތަކީ އޭނާއަކީ ޖިންނިއެއް ނުވަތަ ހަންޑިއެއް ކަމަށް ބުނާ ބުނުމެވެ. ނަމަވެސް، ކާށިދޫގެ އިސްރަށްވެހީންނާއި ހަރުފުރައިގެ ބައެއް މީހުން މިކަމާ ދެކޮޅު ހަދައެވެ. އެމީހުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ދޮންކަމަނައަކީ އުތުރުން މާލެއަށް ދަތުރުކުރި ދޯންޏަކުން ކާށިދޫގެ އިރު އުތުރު ފަރާތަށް ފޭބި އިންސާނެކެވެ. ދޯނި ފުރައިގެން ދިޔައިރު އޭނާއަށް ރަށުގައި މަޑުކުރަން ޖެހުނީއެވެ. ޒަމާންތައް ފާއިތުވެ، ދޫދޫމަތިން ވާހަކަ ކިޔައިދެމުން އައިއިރު، އޭނާގެ އާދަޔާ ހިލާފު ދިރިއުޅުމުގެ ސަބަބުން ޖިންނިއެއްގެ ސިފަ ޖެހުނީ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

ދިރިއުޅުމުގެ އުސޫލުތަކާއި ވަކިވުން

ދޮންކަމަނައާއި ދޮން އަޙުމަދު ދިރިއުޅުނު ސަރަހައްދަށް ރަށުގެ އެހެން މީހުން އައުމަކީ ދޮންކަމަނަ ނުރުހޭ ކަމެކެވެ. މި އެކަހެރި ދިރިއުޅުމުގެ ތެރެއިން ދޮން އަޙުމަދަށް އޭނާގެ އަނބިމީހާގެ ހަގީގަތް އެނގުނު ހިސާބުން ގުޅުމަށް ބުރޫއެރިއެވެ. ވާހަކައިގައިވާ ގޮތުން، ދެމީހުން ވަކިވީ ދޮންކަމަނަ އޭނާގެ އެއް ކުއްޖަކު ގޮވައިގެން ފިލައިގެން ދިއުމުންނެވެ. މި ހާދިސާއަށްފަހު ދޮން އަޙުމަދުގެ ޒިކުރާ ކާށިދޫގައި މިއަދާ ހަމައަށްވެސް ދެމިއޮތެވެ.

ކ. ކާށިދޫ - ޖަންގަލީ ސަރަހައްދު --- ފޮޓޯ: ޒިދާން މުޙައްމަދު

ތާރީޚީ ނިޝާންތައް

އަރާމަގު ދޮންކަމަނަ ރަށަށް އެރި މަގާއި، އެ ދެމަފިރިން ދިރިއުޅުނު ކަމަށް ބުނާ ސަރަހައްދު މިއަދުވެސް ކާށިދޫން ފެންނާން އެބައޮތެވެ. މީގެ އިތުރުން ދޮންމޮހޮނު އޮޅުކޮށްގެން ގެންގުޅުނު މިޔަރު އޮތް ވަޅުގަނޑަކީވެސް ފަތުރުވެރިންނާއި ޒިޔާރަތްކުރާ މީހުންގެ ޝައުގުވެރިކަން ދަމައިގަންނަ ތަނެކެވެ. މިފަދަ ވާހަކަތަކަކީ ހަމައެކަނި ހިޔާލީ ވާހަކަތަކެއްގެ ގޮތުގައި ބެލުމުގެ ބަދަލުގައި، މިއީ ދިވެހި ސަގާފަތާއި ތާރީޚުގެ ތެރެއިން އައިސްފައިވާ، ރަށްރަށުގެ އަމިއްލަވަންތަކަން ރަމްޒުކޮށްދޭ މުހިންމު ބައެކެވެ.