ދިވެހިރާއްޖޭގެ މިނިވަންކަމުގެ ތާރީޚު: ހިމާޔަތުގެ ދަށުން ފުރިހަމަ މިނިވަންކަމަށް

ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ޒަމާނުއްސުރެ އަމިއްލަ މިނިވަންކަމާއި ސިޔާދަތު ދެމެހެއްޓުމަށް ގިނަގުނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކޮށްފައިވާ ޤައުމެކެވެ. ރާއްޖޭގެ ތާރީޚަށް ބަލާއިރު، އިނގިރޭސި ދައުލަތުގެ ހިމާޔަތުގެ ދަށަށް ރާއްޖެ ދިޔުމާއި، އޭގެ ފަހުން ފުރިހަމަ މިނިވަންކަން ހޯދުމަކީ ދިވެހި ތާރީޚުގެ އެންމެ މުހިންމު ސަފުޙާތަކެވެ.

އިނގިރޭސި ހިމާޔަތުގެ ދަށަށް ރާއްޖެ ދިޔުން

ދިވެހިރާއްޖެ އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ހިމާޔަތުގެ ދަށަށް ރަސްމީކޮށް ދިޔައީ 1887 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހުގެ ތެރޭގައެވެ. މި ތާރީޚީ މުޢާހަދާގައި ސޮއިކުރެވުނީ 1887 ޑިސެމްބަރު 16 އަދި 23 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. މި އެއްބަސްވުމުގައި ރާއްޖޭގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ އޭރުގެ ރަދުން އައްސުލްޠާން މުޙަންމަދު މުޢީނުއްދީން (ދެވަނަ) އެވެ. އިނގިރޭސި ރާނީ ކްއީން ވިކްޓޯރިއާގެ ބަދަލުގައި މި މުޢާހަދާގައި ސޮއިކުރެއްވީ ސިލޯނުގައި ހުންނަވާ އިނގިރޭސި ގަވަރުނަރު ސަރ އޭ.އެޗް. ގޯޑްން އެވެ.

ހިމާޔަތުގެ މުޢާހަދާގެ މުހިންމު ބައިތައް

1887 ގެ މުޢާހަދާގެ ދަށުން ރާއްޖޭގެ ޚާރިޖީ ހުރިހާ ކަމެއް ހިންގުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވީ އިނގިރޭސި ދައުލަތަށެވެ. ނަމަވެސް، ރާއްޖޭގެ ދާޚިލީ ކަންކަން އަމިއްލައަށް ހިންގުމުގެ ފުރިހަމަ އިޚްތިޔާރު ދިވެހިންނަށް އޮތެވެ. މި އެއްބަސްވުމުގައިވާ ގޮތުން، ރާއްޖޭގެ ތަޚްތަށް އިސްކުރެވޭ ކޮންމެ ރަސްކަލަކު މަޤާމާ ޙަވާލުވެވަޑައިގަތުމުގެ ކުރިން އިނގިރޭސި ސަރުކާރުގެ ރުހުން ހޯއްދަވަން ޖެހެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް ރާއްޖެއިން އިނގިރޭސި ދައުލަތަށް ޖިޒީ ފޮނުވަމުން ގެންދަން ޖެހުނެވެ.

މިނިވަންކަމުގެ މަގަށް ކުރި ދަތުރު

އިނގިރޭސިންގެ ހިމާޔަތުގައި ގިނަ އަހަރުތަކެއް ވަންދެން އޮތުމަށްފަހު، ރާއްޖެއަށް ފުރިހަމަ ސިޔާސީ މިނިވަންކަން ހޯދުމަށް ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެވުނެވެ. މި މަސައްކަތުގެ އެންމެ އިސް ސަފުގައި ހުންނެވީ އޭރުގެ ބޮޑުވަޒީރު އިބްރާހީމް ނާޞިރެވެ. ދިވެހިންގެ ބޭނުމަކީ ބޭރުގެ އެއްވެސް ނުފޫޒެއް ނެތި، އަމިއްލަ ފައިމައްޗަށް ތެދުވެފައިވާ މިނިވަން ދައުލަތެއްގެ ގޮތުގައި ދުނިޔެ ބަލައިގަތުމެވެ.

1965: ފުރިހަމަ މިނިވަންކަން ލިބުން

ދިވެހިރާއްޖެއަށް ފުރިހަމަ މިނިވަންކަން ލިބުނީ 1965 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުލައި މަހުގެ 26 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. މި ތާރީޚީ އެގްރީމެންޓްގައި ސޮއިކުރެވުނީ އެދުވަހު ހެނދުނު ރާއްޖެ ގަޑިން 10:00 ގައި، ސިލޯނުގެ ކޮޅުނބުގައި ހުންނަ އިނގިރޭސި ހައިކޮމިޝަންގައެވެ. ރާއްޖޭގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ ބޮޑުވަޒީރު އިބްރާހީމް ނާޞިރެވެ. އިނގިރޭސި ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ ސަރ މައިކަލް ވޯކަރ އެވެ.

1965 ގެ އެއްބަސްވުމާއެކު، ރާއްޖެއަކީ އަމިއްލަ ވެރިކަމެއް ހިންގާ، ބައިނަލްއަޤްވާމީ މައިދާނުގައި ސީދާ ގުޅުންތައް ބޭއްވުމުގެ ބާރު ލިބިފައިވާ މިނިވަން ދައުލަތަކަށް ވެގެންދިޔައެވެ. މިއީ ދިވެހި ތާރީޚުގައި ފަޚުރުވެރިކަމާއެކު ފާހަގަކުރާ، ދިވެހިންގެ އަމިއްލަވަންތަކަން ކަށަވަރުވެގެންދިޔަ މުހިންމު ދުވަހެކެވެ.