ފިޗް ރޭޓިންގްސްއިން ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސްގެ ރޭޓިންގ 'CCC-' ގައި ކަނޑައަޅައި، އައުޓްލުކް 'ސްޓޭބަލް' ކޮށްފި

ދުނިޔޭގެ ނުފޫޒުގަދަ ކްރެޑިޓް ރޭޓިންގ އެޖެންސީއެއް ކަމަށްވާ ފިޗް ރޭޓިންގްސްއިން ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް (ބީއެމްއެލް) ގެ ލޯންގް ޓާމް އިޝުއަރ ޑިފޯލްޓް ރޭޓިންގ (IDR) 'CCC-' ގައި ކަނޑައަޅައި، ބޭންކުގެ އައުޓްލުކް 'ސްޓޭބަލް' (އެއްވަރެއްގައި ހިފެހެއްޓިފައި) ކޮށްފިއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ބޭންކުގެ ލޯކަލް ކަރަންސީ ލޯންގް ޓާމް IDR ވަނީ 'CCC+' ގައި ކަނޑައަޅާފައެވެ.

މިއީ ދިވެހި ދައުލަތުގެ ރަސްމީ ކްރެޑިޓް ރޭޓިންގއަށްވުރެ ދެ ދަރަޖަ މަތީ ރޭޓިންގއެކެވެ. މިއިން ރަމްޒުކޮށްދެނީ ބޭންކުގެ އަމިއްލަ މާލީ ދުޅަހެޔޮކަމާއި، އިޤްތިޞާދީ ހީނަރުކަމެއްގެ ތެރޭގައިވެސް ސާބިތުކަމާއެކު ދެމިއޮތުމުގެ ފުރިހަމަ ޤާބިލުކަން ބީއެމްއެލްއަށް ލިބިފައިވާ މިންވަރެވެ.

ފިޗްގެ މި ވަޒަންކުރުމުގައި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބޭންކިންގ ދާއިރާގައި ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސްއަށް އޮތް ބޮޑު އިތުބާރާއި، މާކެޓުގައި އެ ބޭންކުން އަދާކުރާ އިސް ދައުރަށް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އަލިއަޅުވާލާފައެވެ. ރާއްޖޭގެ އެންމެ ބޮޑު ބޭންކުގެ ހައިސިއްޔަތުން، ބީއެމްއެލްއިން އަންނަނީ އެ ބޭންކުގެ ފުޅާ ނެޓްވޯކާއި ޒަމާނީ ޑިޖިޓަލް ބޭންކިންގ ވަސީލަތްތައް މެދުވެރިކޮށް، އާންމު ފަރުދުންނާއި ވިޔަފާރިތަކުގެ އިތުރުން ބޮޑެތި ކުންފުނިތަކަށް މުހިންމު އެހީތެރިކަމެއް ފޯރުކޮށްދެމުންނެވެ. ބޭންކުގެ މާކެޓް ލީޑަޝިޕާއި މަސައްކަތުގެ ފުޅާމިނަކީ އެހެން ބޭންކުތަކާ އަޅާބަލާއިރު ލިބިފައިވާ ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ކަމަށާއި، މިއީ ބޭންކުގެ އާމްދަނީ އެއްވަރެއްގައި ހިފެހެއްޓުމަށް މަގުފަހިވާ މުހިންމު ސަބަބެއް ކަމަށް ފިޗްއިން ފާހަގަކުރެއެވެ.

މި ރޭޓިންގ ދީފައިވަނީ 3 ޖޫން 2026 ގައި ދިވެހި ދައުލަތުގެ ސޮވަރިންގ ލޯންގް-ޓާމް ފޮރިން ކަރަންސީ ރޭޓިންގ 'CCC-' އަށް މަތިކުރުމާ ގުޅިގެންނެވެ. މީގެ އެންމެ މުހިންމު ސަބަބަކީ 2026 ވަނަ އަހަރުގެ އޭޕްރީލް މަހު 500 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރުގެ ސުކޫކު ދައުލަތުން ކާމިޔާބުކަމާއެކު އަނބުރާ ދައްކާފައިވުމެވެ. މީގެ އިތުރުން، ދައުލަތަށް ލިބޭ އާމްދަނީ އިތުރުކުރުމަށް ގެނެވުނު މުހިންމު އިސްލާހުތަކާއި، ބޭރު ފައިސާއާ ބެހޭ ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރަން ފެށުމަކީވެސް މި ރޭޓިންގ މަތިކުރުމަށް މަގުފަހިވި މުހިންމު ސަބަބުތަކެކެވެ. އާންމު އުސޫލުން ދައުލަތުގެ ރޭޓިންގއަށްވުރެ މަތީ ރޭޓިންގއެއް އެ ގައުމެއްގެ މާލީ އިދާރާތަކަށް ނުލިބޭތީ، ބީއެމްއެލްގެ މާލީ ހާލަތު ވަރުގަދަ ނަމަވެސް، ބޭންކުގެ ރޭޓިންގ ބިނާވެފައިވަނީ ދައުލަތުގެ ރޭޓިންގގެ މައްޗަށެވެ.

ބޭންކުގެ ރޭޓިންގ ވަރުގަދަވުމުގެ މުހިންމު އެއް ސަބަބެއްގެ ގޮތުގައި ފިޗްއިން ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ ބޭންކުގެ ރަނގަޅު ކެޕިޓަލް މިންވަރެވެ. ބޭންކުން ހޯދާ އާމްދަނީން ކެޕިޓަލް ވަރުގަދަކުރުމާއި، ހަރުދަނާ ރިސްކް މެނޭޖްމަންޓް އުސޫލުތަކުގެ އިތުރުން، ޑިވިޑެންޑް ބެހުމުގައި ގެންގުޅޭ ހަރުދަނާ ސިޔާސަތުގެ ސަބަބުން، އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުމަށާއި ކަސްޓަމަރުންގެ ބޭނުންތަކަށް ފައިނޭންސް ފޯރުކޮށްދެމުންވެސް ބޭންކުގެ ރިޒާވް ވަރުގަދަކޮށް ބެލެހެއްޓިފައިވާ ކަމަށް ފިޗްއިން ބުނެފައިވެއެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ރާއްޖޭގެ ބޭންކުތަކަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ގޮންޖެހުންތަކަށްވެސް ފިޗްއިން ރިއާޔަތްކޮށްފައިވެއެވެ. އެގޮތުން ރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ބޭރު ފައިސާގެ ތަދުކަމުގެ ސަބަބުން ބޭންކިންގ ދާއިރާގެ ފަންޑިންގ އަދި ލިކުއިޑިޓީއަށް ބާރުބޮޑުވަމުންދާކަން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް، މިފަދަ ގޮންޖެހުންތަކާއެކުވެސް ބީއެމްއެލްގެ ވަރުގަދަ ޑިޕޮސިޓް ބޭސްއާއި ހަރުދަނާ ލިކުއިޑިޓީ މެނޭޖްމަންޓުގެ ސަބަބުން ބޭންކުން އަންނަނީ ހަރުދަނާކަމާއެކު މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. ރާއްޖޭގެ އެންމެ އިސް މާލީ އިދާރާގެ հައިސިއްޔަތުން ބޭރު ފައިސާގެ މުއާމަލާތްތައް ހިންގުމުގައާއި، އިގްތިސާދީ ހަރަކާތްތަކަށް އެހީތެރިވުމުގައި ބީއެމްއެލްއިން އަދާކުރަނީ މުހިންމު ދައުރެކެވެ. ފިޗްއިން އިތުރަށް ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި ބީއެމްއެލްގެ ލޯނުތައް ބޮޑަށް އަމާޒުވެފައިވަނީ ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދުގެ މައިނާރު ކަމަށްވާ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާއަށެވެ. ކުޑަ އިގްތިސާދެއްގައި މިފަދަ ކޮންސެންޓްރޭޝަނެއް ހުރުމަކީ އާންމު ކަމަކަށްވެފައި، ބޭންކުގެ ތަޖުރިބާއާއި ކަސްޓަމަރުންނާ އޮންނަ ގާތް ގުޅުމުގެ ސަބަބުން މިކަންކަން ހަރުދަނާކަމާއެކު މެނޭޖްކުރެވޭ ކަމަށް ފިޗްއިން ގަބޫލުކުރެއެވެ.

މި ރޭޓިންގއާ ގުޅޭގޮތުން ބޭންކުގެ ސީއީއޯ އަދި މެނޭޖިންގ ޑައިރެކްޓަރ މުހައްމަދު ޝަރީފް ވިދާޅުވީ، ފިޗް ރޭޓިންގްސްއިން ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސްގެ ރޭޓިންގ އާންމުކުރުމަކީ ލިބޭ ވަރަށް ބޮޑު އުފަލެއް ކަމަށެވެ. މިއިން ހާމަވަނީ ބޭންކުގެ މާލީ ބިންގާ ވަރުގަދަކަމާއި، މާކެޓުގައި ބޭންކުގެ ލީޑަރޝިޕް އަދި ހަރުދަނާ މާލީ ނަތީޖާއެއް ނެރެމުންދާކަން ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. މި ވަޒަންކުރުމަކީ ބޭންކުގެ އަމިއްލަ ގާބިލުކަމުގައި ކެޕިޓަލް އުފެއްދުމުގެ ބާރާއި، ހަރުދަނާ ކުރިއެރުމެއް ހޯދުމަށް ކުރާ މަސައްކަތުގެ ހެއްކެއް ކަމަށާއި، ހާއްސަކޮށް، ކުޑަ ޖަޒީރާ ގައުމެއްގައި އިގްތިސާދީ ގޮންޖެހުންތަކާއެކުވެސް ބޭންކުން ދަމަހައްޓަމުންދާ ސާބިތުކަން މިއިން ދޭހަކޮށްދޭ ކަމަށް ސީއީއޯ ވިދާޅުވިއެވެ. ރާއްޖޭގެ އެންމެ މުހިންމު މާލީ އިދާރާގެ հައިސިއްޔަތުން، ބީއެމްއެލް އަބަދުވެސް ދެމިއޮންނާނީ ކަސްޓަމަރުންނަށް އެހީތެރިވެ، ގައުމީ އިގްތިސާދީ ތަރައްގީއަށް އެއްބާލުންދީ، މާލީ ގޮތުން އެންމެ މަތީ މިންގަނޑުތައް ހިފެހެއްޓުމުގައި ކަމުގެ ޔަގީންކަން އޭނާ ދެއްވިއެވެ.

ޖުމްލަގޮތެއްގައި، ފިޗްގެ މި ރޭޓިންގްތަކުން ފެނިގެންދަނީ ބޭންކުގެ އަމިއްލަ މާލީ ހާލަތު ރަނގަޅުކަމާއި، މާކެޓުގައި އޮތް ވަރުގަދަ މަގާމެވެ. ބޭންކުގެ މާލީ ގާބިލުކަން ހުރި ނަމަވެސް، ރާއްޖޭގެ ހުރހާ މާލީ އިދާރާތަކެކޭވެސް އެއްފަދައިން، ކްރެޑިޓް ރޭޓިންގ ބިނާވެފައިވަނީ ދައުލަތުގެ ރޭޓިންގގެ އޮނިގަނޑުގެ މައްޗަށެވެ.